CÂY PHONG CANADA VÀ CÂY TRE VIỆT NAM
Có những câu nói thoạt nghe tưởng chỉ là một hình ảnh đẹp. Nhưng càng nghĩ lại càng thấy phía sau nó có nhiều tầng nghĩa:
Cây phong và cây tre.
Một bên là biểu tượng của Canada, đứng giữa những mùa thu phương Bắc, đẹp bởi sắc lá đổi màu theo thời gian.
Một bên là hình ảnh rất đỗi thân thuộc của Việt Nam, mềm mại, giản dị nhưng bền bỉ, đã đi qua lịch sử và đời sống của bao thế hệ.
Hai loài cây rất khác nhau.
Nhưng chính sự khác nhau ấy mới làm cho hình ảnh này đáng suy ngẫm.
Cây phong không cần trở thành cây tre. Cây tre cũng không cần trở thành cây phong.
Mỗi loài có một cách tồn tại, một vẻ đẹp và một môi trường để lớn lên.
Đó cũng là câu chuyện của các quốc gia.
Trong một thế giới ngày càng kết nối, người ta có thể hợp tác với nhau mà không nhất thiết phải giống nhau. Có thể tìm thấy lợi ích chung mà vẫn giữ bản sắc riêng. Có thể đứng cạnh nhau mà không cần xóa đi những khác biệt vốn làm nên chính mình.
Nhưng điều sâu sắc nhất của hình ảnh này, có lẽ không nằm ở cành và lá.
Mà nằm ở bộ rễ.
Cành lá là thứ thế giới nhìn thấy.
Rễ là thứ giúp cái cây tồn tại.
Một quốc gia có thể có những thành tựu rất đẹp trên bề mặt: kinh tế, công nghệ, thương mại, ngoại giao, vị thế quốc tế…
Nhưng phía dưới tất cả những điều ấy phải là một nền tảng đủ sâu:
Văn hóa, lịch sử, lòng tự trọng, khả năng tự đứng trên đôi chân của mình và niềm tin vào tương lai.
Một mối quan hệ giữa các quốc gia cũng vậy.
Những cuộc gặp gỡ, những cái bắt tay, những tuyên bố hay những thỏa thuận có thể tạo ra một khoảnh khắc đẹp.
Nhưng một mối quan hệ muốn đi xa không thể chỉ sống bằng những khoảnh khắc.
Nó cần rễ.
Rễ của sự tin cậy.
Rễ của lợi ích lâu dài.
Rễ của sự tôn trọng khác biệt.
Rễ của những điều được xây dựng qua thời gian.
Và ở đây, hình ảnh cây tre còn gợi ra một tầng nghĩa khác.
Tre mềm nhưng không yếu.
Gió lớn, tre biết cúi. Nhưng khi gió đi qua, tre lại đứng lên.
Đó là một nghịch lý rất đẹp:
Có thể mềm mại trong cách ứng xử nhưng vững vàng ở gốc rễ.
*Trong một thế giới nhiều biến động, có lẽ đó cũng là một phẩm chất quan trọng. Không phải lúc nào cũng đối đầu với gió, nhưng cũng không để gió quyết định mình sẽ trở thành cây gì.
Cây phong lại gợi một vẻ đẹp khác.
Nó thay lá theo mùa.
Màu xanh rồi chuyển sang vàng, đỏ, cam, rồi rụng xuống. Và cây vẫn tiếp tục sống.
Mùa thay đổi, lá thay đổi, vẻ ngoài thay đổi — cái gốc vẫn còn đó.
Bởi rễ giữ cái cây đứng vững để nó có thể lớn cao hơn.
Đây có lẽ là điểm đẹp nhất của hình ảnh “cây phong và cây tre”.
Một dân tộc không cần đánh mất bản sắc để bước ra thế giới.
Một con người không cần từ bỏ gốc rễ để đi xa.
Điều quan trọng là khi vươn lên, ta vẫn biết mình bắt đầu từ đâu.
Khi đi xa, ta vẫn biết đường trở về.
Khi thay đổi, ta vẫn nhận ra chính mình.
Cây phong có vẻ đẹp của cây phong. Cây tre có vẻ đẹp của cây tre.
Một cái cây đẹp ở những gì người ta nhìn thấy.
Nhưng một cái cây vững lại được quyết định bởi những gì người ta không nhìn thấy.
Bởi:
Cành lá quyết định vẻ đẹp.
Bộ rễ quyết định sức sống.
Muốn đi xa, hãy vươn cao.
Nhưng trước khi vươn cao,
hãy bén rễ thật sâu.

