NGƯỜI ĐÀN BÀ VÀ NGỌN ĐÈN BIỂN CŨ Ở PHÚ YÊN
Phú Yên.
Tháng Sáu.
Biển xanh đến mức tưởng như có thể nghe thấy màu sắc của nó.
Những con sóng vỗ vào ghềnh đá Gành Đá Đĩa như một nhịp thở rất đều của đất trời.
Bà Lý đứng trên con dốc nhỏ dẫn ra ngọn hải đăng cũ.
Người phụ nữ nắm chặt chiếc khăn trắng trên tay.
Đã lâu rồi bà mới quay lại nơi này.

Ngày ấy bà Lý hai mươi sáu tuổi.
Là cô giáo dạy chữ cho trẻ con làng chài.
Làng nghèo.
Nhưng biển thì rộng.
Và bầu trời thì lúc nào cũng như không có điểm kết thúc.

Ở đó, bà gặp Hải.
Người đàn ông làm nghề gác đèn biển.
Sống một mình trên ngọn hải đăng cũ nằm tách biệt ngoài mỏm đá.

Lần đầu gặp nhau là khi Hải xuống làng lấy lương thực.
Bà Lý đang dạy học ngoài sân đình.
Trẻ con chạy quanh.
Gió biển thổi qua mái tóc bà.

Hải đứng nhìn một lúc rất lâu.
Rồi nói:
— Cô dạy chữ cho tụi nhỏ à?

Bà gật đầu.
— Ừ.

Hải cười nhẹ:
— Chữ ở đây có giữ được lâu không?

Bà nhìn anh:
— Nếu không giữ được thì dạy để làm gì?

Câu trả lời ấy khiến Hải im lặng.
Rồi anh khẽ gật đầu, như vừa nghe một điều gì rất đúng.

Từ đó, cứ vài tuần, Hải lại xuống làng.
Không vì việc.
Chỉ để đứng nhìn lớp học nhỏ của bà từ xa.
Một chiều.
Bà hỏi:
— Trên ngọn đèn biển đó có gì?

Hải đáp:
— Chỉ có gió, đèn, và sự cô đơn.

Bà cười:
— Nghe buồn quá.

Hải nhìn ra biển:
— Nhưng nếu không có nó, tàu thuyền sẽ không biết đường về.

Bà im lặng rất lâu.

Có những con người, nói ít thôi nhưng để lại trong lòng người khác rất nhiều suy nghĩ.

Mùa biển năm đó dài.
Rất dài.

Họ bắt đầu quen nhau.

Bà mang sách lên ngọn hải đăng cho Hải.
Hải kể bà nghe về những con tàu đi qua đại dương.

Có những buổi chiều, hai người ngồi trên mỏm đá.
Không nói gì.
Chỉ nghe sóng.

Một lần, Hải nói:
— Nếu tôi phải ở đây cả đời thì sao?

Bà nhìn anh:
— Vậy thì tôi sẽ xuống đây mỗi tuần.

Hải cười:
— Cô không sợ người ta nói mình lạ sao?

Bà lắc đầu:
— Người ta quen nói về những điều họ không hiểu.

Nhưng cuộc đời luôn có những ngã rẽ không hỏi trước.

Một năm sau.
Bà Lý nhận tin mẹ bệnh nặng.
Bà phải rời làng.
Rời biển.
Rời ngọn hải đăng.

Ngày chia tay.
Gió rất mạnh.
Biển xám.

Hải không xuống làng.

Chỉ để lại một chiếc đèn dầu nhỏ và một mảnh giấy trong lớp học.

“Nếu có một ngày em quay lại.”
“Đèn vẫn sẽ sáng.”

Bà đã đi.
Cuộc đời bà trôi qua như bao người khác.
Gia đình.
Con cái.
Công việc.
Những năm tháng bình thường.

Nhưng mỗi lần nghe tiếng sóng trong radio.
Bà lại nhớ một ngọn đèn biển xa xôi.

Ba mươi năm sau.
Bà quay lại Phú Yên.

Ngọn hải đăng vẫn còn đó.
Nhưng cũ hơn.
Và thấp hơn trong mắt bà.

Bà đi lên con dốc.
Tay run.

Trên đỉnh.
Một người đàn ông già đang lau kính đèn.

Ông quay lại.

Và thời gian như ngừng lại lần nữa.

Hải.

Tóc hoa răm.
Nhưng ánh mắt vẫn như năm nào.

Không ai nói gì ngay.

Chỉ có gió biển.
Và tiếng sóng vỗ vào đá.

Cuối cùng, Hải khẽ nói:
— Đèn vẫn sáng.

Bà Lý cười.
Nước mắt rơi rất nhẹ.
— Em biết.

Họ ngồi trên bậc đá cũ.
Nhìn biển.
Như thể ba mươi năm chỉ là một buổi chiều dài hơn bình thường.

Hải hỏi:
— Sao em quay lại?

Bà đáp:
— Vì em muốn biết đèn còn sáng không.

Hải cười:
— Và nếu không sáng thì sao?

Bà nhìn anh:
— Thì em cũng vẫn lên.

Chiều xuống.
Ánh đèn biển bắt đầu bật.
Quét một vòng trên mặt nước.

Như chưa từng tắt.

Lúc chia tay.
Hải đưa cho bà chiếc khăn trắng cũ.

— Ngày xưa em để quên.

Bà cầm lấy.
— Anh giữ lâu vậy sao?

Hải gật đầu:
— Vì tôi không biết bao giờ em quay lại.

Đêm đó.
Bà Lý đứng một mình bên mỏm đá.
Gió thổi rất mạnh.
Bà nhìn biển rất lâu.
Rồi mỉm cười.

Có những cuộc đời không cần gặp nhau mãi mãi.
Chỉ cần biết rằng:
Ở một nơi nào đó ngoài kia, có một ngọn đèn vẫn sáng… vì từng có một người đã hứa sẽ quay lại.

Tác Giả: Trần minh Hồng