Nếu bạn hỏi tôi: “Bạn sợ gì trong cơn mưa?” Có lẽ tôi sẽ im lặng một lúc. Bởi tôi không sợ mưa. Tôi từng đứng rất lâu dưới một cơn mưa mà chẳng cần tìm chỗ trú. Để tóc ướt, vai ướt, đôi giày sũng nước… mà lòng vẫn bình yên. Có những cơn mưa làm người ta lạnh. Nhưng cũng có những cơn mưa chỉ khiến người ta nhớ. Nhớ một người. Một nơi. Hay một khoảng thời gian mà mình đã đi qua từ rất lâu…
Sợ một ngày, những điều từng rất quen thuộc, trở thành những điều mình phải cố gắng để nhớ. Một cái tên từng khiến lòng mình dịu xuống, rồi một ngày chỉ còn nằm yên trong danh bạ.
Nhưng có lẽ, điều tôi sợ hơn cả là một ngày mình quên mất cảm giác đã từng được yêu thương. Quên một ánh mắt. Một bàn tay. Một câu nói rất nhỏ. Một buổi chiều chẳng có gì đặc biệt, nhưng nhiều năm sau nghĩ lại, vẫn thấy lòng mình dịu đi. Bởi người ta có thể rời khỏi nhau. Nhưng ký ức thì không biết đi đâu. Nó nằm lại trong một bài hát, một con đường, một mùi hương thoảng qua… và đôi khi, trong một cơn mưa. Mưa khiến người ta dễ mềm lòng. Có lẽ vì tiếng mưa đủ lớn để che đi tiếng thở dài. Đủ dài để một người ngồi bên cửa sổ và nghĩ về những điều mình đã cố quên. Tôi không còn sợ những cơn mưa. Tôi chỉ sợ một ngày… mưa vẫn rơi, phố vẫn đông, đèn vẫn sáng, người người vẫn vội vã trở về… mà trong lòng mình chẳng còn ai để nhớ…
Vậy nên, nếu hôm nay bạn đang ngồi đâu đó và nghe tiếng mưa… đừng vội buồn. Có thể bạn đang nhớ một người. Cũng có thể bạn chỉ đang nhớ chính mình của một ngày rất xa. Và nếu có ai hỏi bạn: “Bạn sợ gì trong cơn mưa?” Bạn sẽ trả lời thế nào? Còn tôi… tôi nghĩ mình đã biết câu trả lời. Tôi sợ nhất không phải một người rời đi. Tôi sợ đến một ngày, người ấy đã rời đi rất lâu… mà lòng mình vẫn còn đứng đó, dưới một cơn mưa cũ. Còn bạn?
Năm ấy, mùa hè đến rất chậm. Những hàng phượng trong sân trường cao đẳng đỏ lên từng ngày, nhưng tiếng ve thì mãi đến cuối tháng năm mới bắt đầu ngân. Buổi trưa, nắng nằm im trên những ô cửa lớp. Gió từ phía đồi thổi xuống, mang theo mùi cỏ ẩm và một chút hương hoa không biết tên. Cô và anh học cùng trường, cùng lớp. Họ ngồi cạnh nhau chung một bàn học dài trong lớp. Mỗi khi cô cần một chiếc bút, anh đưa sang. Cô quên làm một bài tập, anh chỉ cho. Những chuyện nhỏ bé ấy cứ lặp đi lặp lại, đến một ngày cả hai nhận ra mình đã quen với việc có người kia ngồi bên cạnh.
Ở tuổi ấy, người ta đã đủ lớn để hiểu một ánh mắt có thể có nhiều ý nghĩa. Nhưng lại chưa đủ can đảm để hỏi một câu thật lòng. Họ thích nhau. Một thứ tình cảm rất nhẹ. Không ai nói. Không ai hứa. Chỉ là mỗi sáng, anh thường đến lớp sớm hơn một chút, đợi cô đến rồi cùng cô trò chuyện vài câu.
Những ngày cuối khóa trôi qua nhanh hơn cả hai tưởng. Rồi đến ngày tốt nghiệp. Những trang lưu bút được viết trao nhau, những bó hoa được chuyền tay, những lời chúc “sau này gặp lại” được nói ra giữa tiếng cười và những cái ôm vội vã.
Cô và anh cũng đứng giữa sân trường hôm ấy. Họ chụp chung một tấm ảnh cùng với các bạn trong lớp. Họ cười rất nhẹ. Không ai nói rằng mình sẽ nhớ người kia. Không ai hỏi sau này sẽ đi đâu. Bởi lúc ấy, trước mắt họ là cả một khoảng trời rộng.
SAU KHI RA TRƯỜNG.
Mỗi người một phương, hai phía khác nhau của cuộc đời.
Cô rời đi. Anh cũng trở về thành phố quê mình để làm việc.
Rồi cứ thế, họ bước về hai phía khác nhau của cuộc đời.
Cuộc sống bắt đầu bằng những công việc mới, những thành phố mới, những mối quan hệ mới. Và rồi, như rất nhiều người từng đi qua tuổi trẻ, họ dần trở thành một phần ký ức của nhau.
NHIỀU NĂM SAU:
Cô trở lại trường. Sân trường đã khác. Dãy phòng học ngày trước được sơn lại. Những bậc cầu thang đã thay màu, hàng cây cũng cao hơn, tán lá rộng hơn. Chỉ có gốc phượng ở góc sân vẫn còn đó. Cô đứng dưới tán cây rất lâu. Tiếng ve vang lên đâu đó giữa những tầng lá. Một âm thanh tưởng như đã quên, vậy mà chỉ cần nghe lại, cả một mùa hè bỗng trở về.
Cô nhớ lớp học cũ. Nhớ chiếc bàn gần cửa sổ. Nhớ những buổi chiều hai người ngồi cạnh nhau, chẳng nói với nhau bao nhiêu, nhưng chẳng hiểu sao thời gian lúc ấy trôi chậm đến thế. Một trang ký ức chợt trở về. Có tiếng cười. Có ánh nắng. Có một chiếc bút được đặt sang bên kia bàn. Có một người từng ngồi cạnh cô suốt những tháng ngày tuổi trẻ. Cô nhớ anh. Chỉ một chút thôi. Không buồn lắm. Cũng không tiếc lắm. Chỉ là một cảm giác rất lạ…
Cô bước lên hành lang. Cánh cửa lớp ngày xưa vẫn ở đó. Cô đứng ngoài cửa, không bước vào. Có lẽ bởi cô sợ nếu bước vào, ký ức sẽ hiện ra quá rõ.
Cô chỉ mỉm cười. Rồi quay xuống sân. Một cánh phượng rơi ngay bên chân. Cô cúi xuống nhặt lên. Những năm tháng ấy, cô đã từng nghĩ mình sẽ nhớ mãi. Sau này mới hiểu, mình không thật sự quên một điều đẹp đẽ. Chỉ là mình học được cách đặt nó vào một góc rất yên trong lòng. Cô đặt cánh phượng lên chiếc ghế đá. Rồi đứng dậy. Trước khi rời đi, cô ngoái nhìn sân trường lần cuối. Tiếng ve vẫn ngân. Mùa hè vẫn ở đó. Chỉ có những người của mùa hè năm ấy đã đi về những phía khác nhau.
Còn anh, những năm sau đó vẫn thỉnh thoảng trở về trường vào dịp họp lớp. Bạn bè gặp nhau, người đến từ xa, người đưa cả gia đình về. Những câu chuyện cũ được nhắc lại, những cái tên tưởng đã quên bỗng nhiên được gọi lên giữa tiếng cười. Có nhiều lần anh hỏi bạn bè có biết cô ấy ở đâu không. Nhưng không một ai biết tin tức về cô. Anh không hỏi thêm. Chỉ là đôi khi, giữa một câu chuyện đang dở, anh lại nhớ đến cô. Không phải vì còn chờ đợi. Chỉ là trong trí nhớ của anh, cô luôn thuộc về một khoảng thời gian rất đẹp. Một khoảng thời gian có tiếng ve, có màu phượng đỏ, có những buổi chiều nắng nghiêng qua cửa lớp… Và có một cô gái từng ngồi cạnh anh. Một người mà ngày ấy, anh đã không kịp nói một câu rất đơn giản. Rằng: Anh thích cô.
Chiều ấy, Đà Lạt mưa rất bất ngờ. Cô vừa bước xuống xe thì trời đổ mưa. Không mang ô. Không biết đường. Cô chạy vội vào mái hiên của một nhà hàng. Vừa lúc ấy, một người đàn ông cũng chạy đến. Hai người đứng cách nhau chưa đầy một mét. Anh nhìn cô, rồi nhìn đôi giày ướt sũng. — Cô cũng không mang ô? Cô lắc đầu. — Không. Anh cười. — Vậy là giống tôi. Cô bật cười. Hai người xa lạ cùng đứng trú mưa. Không ai biết tên ai.
Mưa mỗi lúc một lớn. Cô nhìn đồng hồ. — Chắc tôi phải đi thôi. Anh hỏi: — Cô đi đâu? Cô lấy điện thoại ra. Màn hình không có sóng. Cô nhìn anh. — Tôi… không biết. Anh bật cười. — Đến Đà Lạt mà không biết mình đang ở đâu? — Tôi muốn đi đâu đó thật xa. — Trốn ai à? Cô im lặng. Một lúc sau mới nói: — Trốn chính mình. Anh không cười nữa. Anh nhìn ra màn mưa. — Vậy thì cô đến đúng chỗ rồi.
Mưa kéo dài gần một giờ. Anh đi mua hai ly sữa đậu nành nóng. Đưa cô một ly. — Cầm lấy. — Tôi đâu có gọi. — Tôi biết. — Vậy sao mua? Anh nhún vai. — Vì trời lạnh. Cô cầm ly sữa. Hơi ấm lan vào lòng bàn tay. Đã lâu rồi không có ai quan tâm đến cô bằng một điều nhỏ bé như thế. Cô hỏi: — Anh thường cho người lạ đồ uống à? — Không. — Vậy hôm nay sao lại cho tôi? Anh suy nghĩ. — Chắc tại cô trông buồn. Cô cười. — Tôi buồn rõ vậy sao? — Rõ. Cô cúi đầu. Không nói nữa.
Mưa ngớt. Cô đứng lên. — Cảm ơn anh. — Không có gì. Cô bước đi vài bước rồi quay lại. — Anh tên gì? Anh mỉm cười. — Nếu cô muốn biết thì ngày mai quay lại. Cô bật cười. — Anh tự tin quá nhỉ? — Không. Anh nhìn cô. — Tôi chỉ nghĩ những cuộc gặp tình cờ thường chưa kết thúc nhanh như vậy. Cô không trả lời. Chỉ quay đi.
Ngày hôm sau, cô trở lại. Không phải vì lời hẹn. Ít nhất cô tự nói với mình như vậy. Mái hiên hôm qua vẫn ở đó. Nhưng anh không có. Cô đứng chờ. Mười phút. Hai mươi phút. Rồi một giờ. Không thấy anh. Cô hỏi người bán hàng gần đó: — Chú có thấy người đàn ông hôm qua đứng trú mưa ở đây không? Ông nhìn cô. — Người nào? Cô mô tả. Ông lắc đầu. — Chiều nay chỗ này chỉ có một mình cô đứng thôi. Cô sững người. — Không thể nào. Ông chỉ vào camera của cửa hàng. — Nếu cô muốn, tôi cho cô xem. Cô nhìn màn hình. Mưa rơi trắng cả con đường. Cô chạy vào mái hiên. Một mình. Không có ai đứng bên cạnh. Không có người đàn ông nào. Không có hai ly sữa đậu nành. Chỉ có một ly. Trong tay cô.
Cô đứng bất động rất lâu. Ông chủ cửa hàng nhìn cô. — Cô ổn không? Cô gật đầu. — Dạ. Rồi cô nhìn ra đường. Một cơn gió thổi qua. Mùi đất ướt và hoa dã quỳ thoảng trong không khí. Cô bỗng nhớ câu anh nói: “Những cuộc gặp tình cờ thường chưa kết thúc nhanh như vậy.” Cô mỉm cười. Có thể anh chưa từng tồn tại. Có thể cô đã quá buồn nên tự tưởng tượng ra một người. Hoặc cũng có thể… Đà Lạt đã gửi đến cô một người chỉ để cô biết rằng mình vẫn còn có thể được quan tâm. Cô không tìm anh nữa. Cô cũng không cố giải thích. Chiều hôm đó, cô mua một chiếc ô. Lần đầu tiên sau nhiều tháng, cô tự mình đi bộ dưới mưa. Không trốn chạy. Không vội vàng. Chỉ bước chậm qua những con dốc. Và khi đi ngang qua mái hiên cũ, cô khẽ nói: — Cảm ơn anh. Mưa rơi xuống rất nhẹ. Không ai trả lời. Nhưng cô vẫn mỉm cười. Bởi đôi khi, một người xa lạ chỉ cần xuất hiện trong đời ta một buổi chiều… Cũng đủ để biến một ngày rất buồn, thành một ngày mà ta nhớ suốt đời.
Fra vietnamesere som bærer med seg en dyp takknemlighet til et fredelig og varmt land.
I dag bøyer vi hodet i dyp sorg.
Hans Majestet Kong Harald V av Norge har gått bort.
En varm og folkekjær konge har forlatt denne verden, etter mer enn trettifem år i tjeneste for Norge og det norske folk.
Han gikk bort i en alder av 89 år. Men det gode han ga, verdiene han stod for, og minnene han etterlater seg, vil leve videre i hjertene til svært mange mennesker.
For oss – vietnamesere som har fått lov til å bo, arbeide, studere og bygge våre liv i Norge – er Kong Haralds bortgang ikke bare et tap for Kongefamilien og det norske folk.
Det er også et tap og en sorg for oss.
For i våre hjerter bærer vi med oss en liten, men dyp følelse:
takknemlighet.
Takknemlighet til et samfunn som ga oss muligheten til å leve i fred, arbeide med våre egne hender, oppdra våre barn og våge å håpe på en bedre fremtid.
Og i dag ønsker vi å rette denne takknemligheten til Kongen – en mann som viet en stor del av sitt liv til å tjene Kongeriket Norge og det norske folk.
Deres Majestet,
Vi er takknemlige for at Norge under Deres regjeringstid har vært et fredelig, varmt og inkluderende hjem – et land der menneskets verdighet og retten til å være seg selv har hatt en viktig plass.
Vi er takknemlige for at De var en konge nær folket, og for at De ble kjent for Deres ydmykhet, varme, toleranse og sterke vilje til å tjene.
Gjennom Deres taler og Deres liv har De formidlet verdier som samhold, toleranse og et samfunn der hvert menneske skal bli sett og verdsatt.
For oss vietnamesere har disse verdiene en helt egen betydning.
For når vi forlot vårt hjemland, tok vi ikke bare med oss bagasje og minner.
Vi tok også med oss noen enkle drømmer:
Å få leve i fred.
Å få være gode mennesker.
Å få se våre barn og barnebarn vokse opp i trygghet og lykke.
Norge ga oss muligheten til å gjøre disse drømmene til virkelighet.
Derfor står vi i dag sammen med det norske folk i sorgen.
Når det norske flagget senkes, og Norge tar farvel med sin konge, bøyer også vi hodet i respekt.
Og vi ønsker å si:
Tusen takk, Deres Majestet.
Tusen takk for et liv i tjeneste.
Tusen takk for Deres varme og menneskelighet.
Tusen takk for at De ble en del av Norges historie – en historie som vi, som vietnamesere i Norge, har vært så heldige å få være en del av.
Og tusen takk for bildet De etterlater Dem av en monark som ikke bare stod på en trone, men som stod sammen med folket – som delte folkets gleder, sorger og utfordringer.
I dag gråter vi.
Men i tårene finnes takknemlighet.
I sorgen finnes respekt.
Og i dette øyeblikket, når vi tar farvel, ber vi om at Kong Harald må få hvile i fred.
Vi sender våre dypeste kondolanser til Kongefamilien, til Dronning Sonja, til Hans Majestet Kong Haakon VIII og til hele det norske folk.
Måtte Kongefamilien finne styrke i denne tunge tiden.
Måtte det norske folk sammen ta vare på de verdiene Kong Harald V viet sitt liv til å tjene.
Og måtte vi, selv om vi er vietnamesere langt hjemmefra, få lov til å si:
Vi vil alltid være takknemlige for Norge.
Farvel, Kong Harald V.
En varm og folkekjær konge.
En konge som viet sitt liv til Norge.
En viktig del av Norges historie og et vakkert minne for mange av oss.
Từ những người Việt Nam mang ơn một đất nước hiền hòa.
Hôm nay, chúng tôi cúi đầu trong niềm tiếc thương vô hạn.
Đức Vua Harald của Vương quốc Na Uy đã trở về với cõi vĩnh hằng.
Một vị Vua hiền hậu đã đi qua cuộc đời này, để lại phía sau hơn ba mươi lăm năm phụng sự đất nước và nhân dân Na Uy. Ngài ra đi ở tuổi 89, nhưng những điều tốt đẹp Ngài để lại sẽ còn sống mãi trong lòng biết bao người.
Đối với chúng tôi — những người Việt Nam được sống, được làm việc, được học tập và được xây dựng cuộc đời trên quê hương Na Uy — sự ra đi của Đức Vua không chỉ là nỗi mất mát của Hoàng gia và nhân dân Na Uy.
Đó cũng là một nỗi buồn của chúng tôi.
Bởi chúng tôi mang trong lòng một chữ “ơn”.
Ơn một đất nước đã mở rộng vòng tay đón những người Việt Nam xa quê.
Ơn một xã hội đã cho chúng tôi cơ hội được sống trong yên bình, được làm việc bằng đôi bàn tay của mình, được nuôi dưỡng con cái và được hy vọng vào tương lai.
Và hôm nay, chúng tôi muốn gửi lời tri ân ấy đến Đức Vua — người đã dành phần lớn cuộc đời mình để phụng sự Vương quốc Na Uy.
Thưa Đức Vua:
Chúng tôi biết ơn vì trong những năm tháng Ngài trị vì, Na Uy đã luôn là một quê hương bình yên, nhân ái và tôn trọng phẩm giá con người.
Chúng tôi biết ơn vì Ngài đã là một vị Vua gần gũi với nhân dân, một vị Vua được nhắc đến bởi sự khiêm nhường, lòng bao dung và tinh thần phục vụ.
Trong những bài phát biểu của Ngài, những lời nhắn nhủ về sự đoàn kết, lòng khoan dung và một xã hội nơi mỗi người đều được trân trọng đã chạm đến trái tim của biết bao người.
Với người Việt Nam chúng tôi, những điều ấy càng trở nên quý giá.
Bởi khi rời quê hương, chúng tôi mang theo không chỉ hành trang và ký ức, mà còn mang theo những ước mơ rất giản dị:
Được sống bình yên.
Được làm người tử tế.
Được nhìn thấy con cháu lớn lên trong hạnh phúc.
Na Uy đã cho chúng tôi những điều ấy.
Vì vậy, hôm nay khi lá cờ Na Uy được kéo xuống, khi tiếng chuông vang lên để tiễn biệt một vị Vua.
Chúng tôi cũng xin được đứng bên nhân dân Na Uy, lặng lẽ cúi đầu.
Xin được nói một lời:
Tusen takk, Deres Majestet.
Vô cùng cảm ơn Đức Vua.
Cảm ơn Ngài vì một đời phụng sự.
Cảm ơn Ngài vì sự hiền hòa.
Cảm ơn Ngài vì đã là một phần của lịch sử Na Uy mà chúng tôi may mắn được sống trong đó.
Và cảm ơn Ngài vì đã để lại cho chúng tôi hình ảnh về một vị Quân Vương không chỉ đứng trên ngai vàng, mà còn đứng giữa nhân dân, cùng nhân dân chia sẻ những niềm vui, nỗi đau và những thử thách của đất nước.
Hôm nay, chúng tôi khóc.
Nhưng trong nước mắt có lòng biết ơn.
Trong nỗi đau có niềm kính trọng.
Và trong giờ phút tiễn biệt này, chúng tôi xin cầu mong Đức Vua được an nghỉ thanh thản.
Xin gửi lời chia buồn sâu sắc nhất đến Hoàng gia Na Uy, Hoàng hậu Sonja, Đức tân Vương Haakon cùng toàn thể nhân dân Na Uy.
Mong gia đình Hoàng gia có sức mạnh vượt qua giờ phút đau buồn.
Mong nhân dân Na Uy cùng nhau gìn giữ những giá trị tốt đẹp mà Đức Vua Harald V đã dành cả cuộc đời để phụng sự.
Và mong rằng, dù chúng tôi là những người Việt Nam xa quê, nhưng trong giây phút này, chúng tôi được phép nói rằng:
Chúng tôi luôn biết ơn Na Uy.
Xin vĩnh biệt Đức Vua Harald.
Một vị Vua hiền hậu.
Một vị Vua đã dành cả đời cho đất nước.
Một phần ký ức đẹp của Na Uy.
Xin Ngài an nghỉ.
Takk for alt, Deres Majestet.
Cảm ơn Ngài vì tất cả.
Việt Nam – Na Uy, trong niềm thương tiếc và lòng biết ơn.
