CHUYỆN TRONG XÓM NHỎ

Con hẻm nhỏ nằm giữa một khu phố cũ. Không có biển chỉ đường, chỉ có hàng cây bàng già, vài mái nhà tường vôi đã ngả màu và những buổi chiều gió thổi mùi bếp khói. Người ta gọi nơi ấy đơn giản là “con hẻm” — nơi mọi người biết mặt nhau, nhưng không phải ai cũng hiểu lòng nhau.
1. Người đàn bà bán xôi
Lan bán xôi ở góc hẻm mỗi sáng. Cô góa chồng sớm, một mình nuôi con trai tên Khoa, bằng gánh xôi nóng và nụ cười hiền.
Khách quen thương Lan, nhưng cũng có người xem thường:
— Bán xôi thì suốt đời chỉ đứng ở góc hẻm thôi, lo gì chuyện lớn!

Người nói câu đó là Tùng — chủ tiệm vật liệu xây dựng đầu hẻm. Anh ta giàu, nói năng cộc cằn, thường chê bai những người “không vươn lên nổi”.
Lan không cãi. Cô chỉ múc thêm muỗng đậu xanh, nhẹ như thể cuộc đời khó mấy cũng phải đủ dịu dàng.

2. Ông giáo già cuối hẻm.
Cuối hẻm là nhà ông Lâm, thầy giáo hưu trí. Ông đọc sách nhiều, sống chậm, thường dạy học miễn phí cho đám trẻ tối tối.
Tùng bảo:
— Thời nay mà còn dạy miễn phí? Sống thế chỉ có nghèo!
Ông Lâm chỉ cười:
— Có thứ nghèo… không làm người ta khổ. Nhưng có thứ giàu… lại làm người ta cô đơn.
Tùng phẩy tay, nghĩ ông chỉ là người già cổ hủ.

3. Đứa bé nhặt ve chai.
Mỗi chiều, con hẻm lại xuất hiện một đứa trẻ gầy, tên Minh. Lưng đeo bao ve chai, để nhặt lon, nhặt chai.
Tùng thường xua:
— Đừng để nó vào! Dơ hẻm!
Lan thì hay đặt vào tay Minh gói xôi nhỏ:
— Con ăn đi, tối hãy nhặt tiếp.
Minh cúi đầu, mắt ươn ướt:
— Con cảm ơn cô.
Ông Lâm thì bảo:
— Thằng bé nghèo… nhưng biết nói lời cảm ơn. Thế là nó còn giàu hơn nhiều người.
Tùng nghe vậy, bực bội, nhưng không đáp.

4. Ngày cơn mưa đến.

Một chiều mưa lớn, nước dâng ngập cả hẻm. Tường nhà Tùng bị nứt từ đợt xây thêm tầng, lần này gặp mưa lớn bất ngờ — tường ầm một tiếng, sập một góc.
Kho hàng nghiêng, thùng sắt đổ xuống.
Cậu bé Khoa đang chạy ngang, Tùng quát:
— Tránh ra, nguy hiểm! Đừng lại gần đây!
Nhưng… chính lúc ấy, con trai Tùng trượt chân trong nhà, mắc kẹt sau cánh cửa sắt cong.
Tùng hét lớn, mặt tái mét:
— Cứu với! Có ai không?!
Mưa đổ xuống như xóa mờ mọi kiêu ngạo.
Lan là người chạy đến đầu tiên. Khoa lao giúp kéo khung cửa cong. Ông Lâm lấy xà beng cũ trong kho sách. Giữa mưa gió, từng đôi tay ghép lại thành một sức mạnh không ai ngờ.

Và bất ngờ hơn cả — Minh xuất hiện, dầm mưa, chui qua khe tường hẹp để cõng đứa bé ra ngoài.
Đứa bé khóc thét — nhưng an toàn.
Còn Minh thì run vì lạnh.
Tùng đứng lặng. Người cứu con anh… là đứa trẻ anh từng xua đuổi khỏi hẻm.
Không ai trách móc. Chỉ có tiếng thở dồn dập và mưa vẫn rơi.

5. Sáng hôm sau
Khung tường sập được chắn lại tạm. Lan mang sang ấm nước gừng. Ông Lâm ngồi lặng nhìn mái nhà ướt.
Tùng bước ra, lần đầu cúi đầu thật thấp:
— Tôi… cảm ơn mọi người. Tôi đã sai… lâu rồi.
Không ai chê cười. Bởi lời xin lỗi thật sự không cần người khác làm chứng.
Ông Lâm chỉ nói:
— Nhân quả không đến bằng búa gậy. Nó đến bằng khoảnh khắc ta nhận ra… mình từng đứng quá cao để nhìn xuống người khác.
Lan đặt tay lên vai Tùng:
— Con người, giàu hay nghèo… đều có lúc cần được nắm tay.
Minh ngồi ở góc hiên, ôm gói xôi nóng. Tùng bước đến, ngồi xuống bằng chiều cao của thằng bé:
— Ngày mai… con đừng nhặt ve chai nữa. Chú nhận con làm phụ việc. Buổi tối… con vẫn đi học ở nhà thầy Lâm, được không?
Minh nhìn lan, nhìn ông Lâm — rồi gật đầu. Ánh mắt nó sáng như chiếc lá ướt sau mưa.
6. Một năm sau
Con hẻm thay đổi.
Nhà Tùng sửa lại, nhưng lần này anh cố tình chừa một khoảng hiên làm nơi nghỉ chân cho người đi đường. Lan mở thêm xe xôi nhỏ cho Minh phụ đêm cuối tuần. Ông Lâm lập lớp học tình thương, đông hơn trước.

Khoa và Minh trở thành bạn thân.
Mỗi buổi chiều, trẻ con ngồi đọc sách ngoài hiên, nắng rơi lên mái nhà yên bình.
Con hẻm ấy… vẫn không có biển tên.
Nhưng ai bước vào cũng thấy ấm như một mái nhà lớn.

Bạn biết đấy!
Nhân quả không phải là sự trả đũa.
Nó là con đường đưa con người trở lại với nhau.
Bằng lòng tử tế, sự biết ơn, và những bàn tay kịp chìa ra đúng lúc.

Tác Giả: Trần Minh Hồng