TIẾNG CHUÔNG CHÙA Ở CUỐI CON DỐC
Trên con dốc nhỏ dẫn vào làng có một ngôi chùa cổ. Mỗi sáng sớm, tiếng chuông vang lên thong thả, như giọt sương rơi xuống mặt hồ tĩnh lặng. Người ta bảo, tiếng chuông ấy nhắc con người nhớ về nhân duyên và lòng khiêm nhường.

Nam là chủ một xưởng gỗ lớn trong vùng. Anh giàu có, nói năng lúc nào cũng mang chất khô khốc, lạnh lùng. Anh có thói quen xem thường những người nghèo. Đặc biệt là lão Tú, ông thợ mộc già từng làm trong xưởng, nay sức yếu phải xin nghỉ.

Một lần, gặp ông Tú bên đường, Nam nói nửa mỉa mai:
— Già rồi, chẳng còn dùng được nữa. Thời này, ai chậm là bị bỏ lại thôi.
Lão Tú chỉ khẽ cười:
— Con người chỉ chậm… khi lòng mình nặng.
Nam không để ý. Anh cho rằng đó là lời của kẻ bất lực.

Mùa mưa năm ấy, xưởng gỗ gặp biến cố. Một lô hàng bị lỗi, hợp đồng đổ vỡ, công nhân bỏ dần.

Nam lo lắng nhưng ngoài miệng vẫn tỏ ra kiêu ngạo.
Một hôm, trên đường từ huyện về, xe anh trượt bánh ở khúc cua dốc. Trời xám, sương dày. Điện thoại mất sóng. Anh bước xuống, loay hoay, bùn ngập lên mắt cá chân.
Ở phía đầu dốc, có ánh đèn dầu chập chờn trong sương.Nam tiến lại, gõ cửa. Người mở cửa chính là… lão Tú.
Ông Tú lặng lẽ mời anh vào. Căn nhà nhỏ chỉ có một ấm nước nóng, một cái bàn gỗ đã bóng theo
năm tháng. Không một câu trách móc, không cay nghiệt.
— Ngồi xuống cho ấm đã. Trời dốc lạnh lắm.
Nam ngồi, bàn tay chạm vào vết gỗ chai sần trên mặt bàn. Mùi trà nóng bốc lên — mộc mạc mà ấm đến lạ.
Ông Tú hơ đôi giày lấm bùn của Nam bên bếp than, nhẹ như hơ một viên ngọc mong manh.
Nam bất chợt nói:
— Sao bác không trách tôi?
Ông Tú cười hiền:
— Người khinh mình… thường là người chưa hiểu hết đời. Trách để làm gì.

Ngoài kia, tiếng chuông chùa vang lên, trầm và sâu, như chạm vào một khoảng trống nào đó trong lòng Nam.

Trong âm vang ấy, anh thấy rõ hình ảnh mình, từ bao lâu nay quen đứng cao, mà không biết mình cũng chỉ là một con người giữa gió mưa.

Hôm sau, khi xe được người trong làng giúp kéo lên, Nam quay lại cúi đầu cảm ơn. Không phải cúi vì lễ nghĩa — mà cúi vì nhận ra một điều:
Người già mà anh từng xem thường
lại là người đưa tay ra khi anh cô độc nhất.
Từ ngày đó, Nam thay đổi.

Anh gọi thợ cũ trở lại, chia việc theo sức, không còn lời nói lạnh như cũ.
Anh trích lợi nhuận sửa mái chùa, mỗi buổi chiều đều lên dốc, đứng nghe tiếng chuông rơi vào khoảng lặng.

Một lần, có chàng trai trẻ đến xin việc nhưng vụng về. Nam nhìn cậu, bỗng thấy hình ảnh chính mình của ngày trước — hối hả, kiêu căng, chẳng biết lắng nghe.
Anh mỉm cười:
— Vào làm đi. Chậm cũng được… chỉ cần thật lòng.
Chàng trai cúi đầu. Và nơi cuối dốc, tiếng chuông chùa ngân vang.

Tác Giả: Trần Minh Hồng